Jarząb pospolity - Sorbus aucuparia


- obrazków

- nazw polskich

- nazw łacińskich

- beskidzkie rezerwaty




- miejsc

- ostatnio u nas

- panoramy




- o nas

- kontakt

- ostatnio dodane









Sorbus aucuparia

Jarząb pospolity



Drzewo liściaste , osiąga wysokość od 5 do 20m, często o wielu pniach. Pień jest pokryty jasnopopielatą korą, rośnie na każdej glebie, całkowicie odporny na mróz, rozpowszechniony w całej Polsce. Gatunek pionierski, rozsiewany przez ptaki, szybko zasiedla zręby, skarpy.


Liście nieparzystopierzaste, złożone z 9-15 listków, eliptycznych, drobno ząbkowanych, za młodu miękko owłosionych.


Kwiaty liczne, drobne, białe, zebrane w szczytowe baldachogrona. Kielich 5-działkowy, korona 5-płatkowa, słupki zazwyczaj 3, liczne pręciki.


Owocem są koralowoczerwone jabłuszka; -owoc rzekomy o średnicy 7–9 mm.


Kwitnie od maja do czerwca, czasem powtórnie w sierpniu.


Synonimiczne nazewnictwo polskie:

jarzębina

jarząbek


Uwagi:

1. Owoce jarzębiny zawierają kwasy organiczne, karotenoidy, garbniki, gorycze, pektyny, witaminę C, prowitaminę A. Jej właściwości lecznicze znane były już w starożytności. Działają one łagodnie ściągająco, przeciwzapalnie na błony śluzowe przewodu pokarmowego i drogi moczowe, moczopędnie , przeciwmiażdżycowo. Stosuje się je również w stanach zapalnych nerek, kamicy moczowej, zaburzeniach krążenia obwodowego. Kwiaty działają moczopędnie i rozwalniająco.

2. Owoce, po przemrożeniu, używa się do wyrobu wódek i likierów a także sporządza się z nich kompoty, soki i marmolady.

3. Owoce zawierają sorbit, substancję zastępującą diabetykom cukier, oraz kwas parasorbowy , który ma właściwości konserwujące.

4. Owoce jesienią i w zimie są cennym pokarmem dla ptaków śpiewających. Niegdyś jej owoców używano jako przynęty przy odławianiu ptaków. Ten fakt odzwierciedla jej łacińska nazwa gatunkowa.

5. Jarząb pospolity jest niezwykle dekoracyjny w okresie kwitnienia i jesienią po wybarwieniu owoców. Stąd często jest sadzony w ogrodach i parkach.

6. W wyższych partiach gór, w piętrze kosówki występuje odmiana Sorbus aucuparia var. glabrata. Charakteryzuję się ona nagimi liśćmi i pąkami oraz przybiera zazwyczaj formę krzewiastą.


Literatura:

1. Aichele D. i R, Schwegler A.: Jakie to drzewo?. 1998, Warszawa, PWRiL.

2. Senderski M.E.: Zioła. Praktyczny poradnik o ziołach i ziołolecznictwie. Wyd.3. 2009, Warszawa, Wydawnictwo K.E.Liber

3. Pokorny J.: Drzewa Europy Środkowej. 1980, Warszawa, Wydawnictwo Rolnicze i Leśne

4. Kremer B.P .:Owoce leśne. 1996, Warszawa, Oficyna Wydawnicza Multico


.


.


.


.
























Copyright Grażyna i Ryszard Taran. Wszelkie prawa zastrzeżone.