Świerk pospolity - Picea abies


- obrazków

- nazw polskich

- nazw łacińskich

- beskidzkie rezerwaty




- miejsc

- ostatnio u nas

- panoramy




- o nas

- kontakt

- ostatnio dodane









Picea abies

Świerk pospolity



Drzewo dorastające do 50m, tworzy wysmukłą, stożkowatą koronę, z regularnymi, okółkowo ułożonymi konarami. Pień pokryty łuskowatą, brązową korowiną. Typowy gatunek lasów górskich, może rosnąć na glebach kamienistych, wilgotnych i kwaśnych.


Liście to ciemnozielone igły, osadzone na trzonkach, czterokątne, zaostrzone, ułożone wokół pędu. Wiosną młode szpilki są jasnozielone i odcinają się od reszty. Igły utrzymują się przeważnie od 5 do 7 lat, a w górach nawet do 10lat.


Kwiaty męskie i żeńskie to szyszeczki. Żeńskie to najpierw różowe, skierowane w górę a męskie szyszeczki są żółtawe.


Owocem są brązowe, wydłużone szyszki, skierowane w dół, zawierają oskrzydlone nasiona.


Kwitnie w maju.


Synonimiczne nazewnictwo łacińskie:

Picea excelsa (Lam.) Link 1841

Picea montana Schur 1851

Picea rubra A.Dietr. 1824

Picea vulgaris Link 1830

Pinus excelsa Lam. 1778


Synonimiczne nazewnictwo polskie:

świerk zwyczajny


Uwagi:

1. Szpilki, pęd i żywica świerkowa zawiera olejki eteryczne, glikozydy fenolowe, fenolokwasy.

2. Odwar z młodych pędów jest stosowany w nieżytach górnych dróg oddechowych i astmie. Kąpiele z dodatkiem tych odwarów pomaga w nerwowej nadwrażliwości, zaburzeniach snu i depresji.

3. Drewno ze świerka jest miękkie i elastyczne, nadaje się do stosowania w budownictwie i meblarstwie oraz do produkcji papieru. Świerk jest cennym drzewem parkowym.

4. Świerki posiadają bardzo płaski i tuż pod powierzchnią ziemi rozłożony system korzeniowy (tzw. talerzowy). Stąd łatwo ulegają one wyłamaniu przez porwiste wiatry. Największe spustoszenia w ich drzewostanie wywołują wiatry halne.

5. W XIX wieku większość lasów w Beskidzie Zachodnim została własnością rodu Habsburgów. Rozwijając w swoich dobrach przemysł, a szczególnie hutnictwo, doprowadzili oni do wycięcia pierwotnej buczyny i wprowadzenia w jej miejsce lasów świerkowych. Świerk dawał szybki przyrost masy drzewnej. Monokultura świerkowa była kontynuowana w XX wieku przez Lasy Państwowe. Ten stan zemścił się na przełomie XX i XXI wieku. Plaga kornika, z którą nie potrafiono się uporać, doprowadziła do decyzji o wycięciu świerka i zastąpieniu go naturalnymi gatunkami pierwotnej Puszczy Karpackiej.

6. Łyko i miazga świerka (tzw. podkorze) spożywano w okresach głodu. Mielono je i dodawano do mąki.

7. Zapiski historyczne dotyczące dóbr Państwa Żywieckiego z XVII i XVIII w zawierają liczne uwagi o zwalczaniu nielegalnego wypasu zwierząt przez ludność wiejską w lasach dóbr żywieckich i szkodach z tego powodu w drzewostanie świerkowym. Proceder ten nasilał się zwłaszcza w okresie późnej zimy i wczesną wiosną, w okresach kiedy miejscowym chłopom brakowało paszy dla zwierząt.

8. Świerkowi w wierzeniach ludowych przypisywano wiele pozytywnych cech. Górale zatykali za pas jego gałązki, tzw „smędzianki” mające ich chronić od różnych nieszczęść.

9. Blisko rosnące obok siebie świerki i modrzewie są atakowane często przez smerkuna szyszniaka, syn. ochojnik świerkowo-modrzewiowy. Owad (wielkości mszyc) w kolejnych fazach swojego rozwoju naprzemienie żeruje na świerku i modrzewiu tworząc galasy. Porażona roślina w krótkim okresie doprowadzana jest do uschnięcia. Najskuteczniejszym sposobem zwalczania tego szkodnika jest wycinanie porażonych gałęzi i ich palenie.


Literatura:

1. Aichele D. i R, Schwegler A.: Jakie to drzewo?. 1998, Warszawa, PWRiL.

2. Pokorny J.: Drzewa Europy Środkowej. 1980, Warszawa, Wydawnictwo Rolnicze i Leśne

3. Kremer B.P. :Drzewa liściaste i iglaste. .1995,Warszawa, Oficyna Wydawnicza Multico








































Copyright Grażyna i Ryszard Taran. Wszelkie prawa zastrzeżone.