Przytulia czepna - Galium aparine


- obrazków

- nazw polskich

- nazw łacińskich

- beskidzkie rezerwaty




- miejsc

- ostatnio u nas

- panoramy




- o nas

- kontakt

- ostatnio dodane









Galium aparine

Przytulia czepna



Roślina jednoroczna o łodydze rozgałęzionej, pokładającej lub wspinającej się po innych roślinach, czterokańciastej pokrytej gęsto haczykowatymi kolcami, lekko zgrubiałej i owłosionej w węzłach, o długości do 150 cm. Rośnie w zaroślach, obrzeżach dróg oraz na polach uprawnych.


Liście klinowatolancetowate, z dużym kolcem na wierzchołku, jednonerwowe, z gęstymi haczkowatymi kolcami na obrzeżu i unerwieniu, z wierzchu połyskliwe, ciemniejsze, zebrane w 6-10 listkowy okółek.


Kwiaty wierzchotkowe na długich szypułkach wyrastających w kątach okółków liściowych, od 2 do 7, białe, 4 płatkowe, kielich zrosły , słupek dwuczęściowy, cztery pręciki z pylnikami. Pręciki dojrzewają wcześniej od słupków. Kwiaty przedprątne, stąd samopylne, ale są także zapylane przez mrówki.


Owocem jest rozłupnia rozpadająca się na 2 rozłupki pokryte haczykowatymi szczecinkami ułatwiającymi roznoszenie ich przez zwierzęta i człowieka.


Kwitnie od czerwca do września.


Synonimiczne nazewnictwo polskie:

lepczyca

ostrzyca


Uwagi:

1. Roślina pospolita. Na polach uprawnych jest uciążliwym chwastem. Rośnie w całej Europie i w Azji.

2. Naukowa nazwa galium sięga czasów greckich. Wywodzi się od słowa gala-mleko. Używano jej do warzenia mleka, procesu niezbędnego przy produkcji sera.

3. Przytulia czepna zawiera glikozydy irydoidowe, liczne kwasy - ruberytrynowy, salicylowy, kawowy, p-kumarowy, także garbniki, czerwony barwnik – antrapurpuryna, sole mineralne, i olejki eteryczne. Miała i ma liczne zastosowania w medycynie i kosmetyce.

4. Według jednej ze śląskich legend posłanie Matki Boskiej i kołyska Pana Jezusa była wyłożona słomą z tej przytuli. Stąd zwyczajowo w dawnych czasach kobietom przed rozwiązaniem wkładano przytulię czepną do łóżka, by ułatwić im poród. Na Śląsku Cieszyńskim wierzono, że prztyulia chroni przed utopcami ( wodne licha).


Literatura:

1. Schauer T, Caspari C.: Przewodnik do rozpoznania roślin niezbędny na wycieczce z niezawodnym kodem barwnym. 2007, Poznań, Publicat S.A

2. Rutkowski L. :Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Wyd.2 popr., 2007, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN

3. Treben M.; Apteka Pana Boga, TINBOM 1991


.


.




















Copyright Grażyna i Ryszard Taran. Wszelkie prawa zastrzeżone.