Szczeć pospolita - Dipsacus sylvestris


- obrazków

- nazw polskich

- nazw łacińskich

- beskidzkie rezerwaty




- miejsc

- ostatnio u nas

- panoramy




- o nas

- kontakt

- ostatnio dodane










Dipsacus sylvestris

Szczeć pospolita



Roślina dwuletnia, o łodydze sztywnej, wzniesionej, kanciastej, pokrytej kolcami i górą rozgałęzionej. Osiąga wysokość od 1 do 2m. Rośnie na trawiastych nieużytkach, wzdłuż nasypów, na poboczach dróg, skrajach lasów, pastwiskach, nad brzegami strumieni, rzek.


Liście w pierwszym roku wyrastają w różyczce, krótkoogonkowe, odwrotnie jajowate i brzegiem orzęsione. W drugim roku na łodydze pojawiają się liście lancetowate, brzegiem piłkowane lub nie, długo zaostrzone. Od spodu mają wyraźny biały nerw porośnięty kolcami, brzegiem pofałdowane.


Kwiaty w podłużnym kwiatostanie koszyczkowym, u podstawy którego wyrastają listki z kolcami. Przysadki na szczycie mają sztywną i orzęsioną ość. Korona jest liliowo-fioletowa.


Owocem są niełupki.


Kwitnie od lipca do sierpnia.


Synonimiczne nazewnictwo łacińskie:

Dipsacus fullonum (L.) Honck


Uwagi:

1. Roślina ta występuje dziko w Polsce, czasem jest uprawiana. Pospolita na południu Polski. Surowcem jest korzeń i liście. Korzenie wykopuje się wiosną lub jesienią, liście przed i w czasie kwitnienia. Surowce obfitują w kwas chlorogenowy, chinowy i kawowy, ponadto w istotne irydoidy: cefelarozyd (scabiozyd), dipsakotynę i dipsakan (glikozyd), trójterpeny (kwas ursolowy), saponiny i alkaloidy. Kwasy fenolowe wykazują działanie bakteriostatyczne, ochronne na miąższ wątroby (hepatoprotekcyjne), przeciwzapalne i immunostymulujące. Irydoidy mają działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne, przeciwreumatyczne i antybiotyczne. Kwas ursolowy wykazuje aktywność przeciwbakteryjną i przeciwzapalną. Roślina używana w leczeniu boreliozy.

2. Szczeć korzystnie działa przy chorobach reumatycznych.

3.Kiedyś na kwiatostanach szczeci gręplowano wełnę i czesano wełniane tkaniny.


Literatura:

1. Broda B, Mowszowicz J.: Przewodnik do oznaczania roślin leczniczych, trujących i użytkowych. Wyd.3 popr. 1979, Warszawa, PZWL

2. Fletcher N.: Kieszonkowy atlas kwiatów dziko rosnących. 2007, Warszawa, Solis Andrzej Koper.

3. Schauer T, Caspari C.: Przewodnik do rozpoznania roślin niezbędny na wycieczce z niezawodnym kodem barwnym. 2007, Poznań, Publicat S.A

4. Szafer Wł., Kulczyński St., Pawłowski B.: Rośliny polskie. Część II. Wyd.5. 1986, Warszawa, PWN







































Copyright Grażyna i Ryszard Taran. Wszelkie prawa zastrzeżone.