Tojad mocny - Aconitum napellus


- obrazków

- nazw polskich

- nazw łacińskich

- beskidzkie rezerwaty




- miejsc

- ostatnio u nas

- panoramy




- o nas

- kontakt

- ostatnio dodane









Aconitum napellus

Tojad mocny



Roślina wieloletnia o łodydze nagiej, wzniesionej i zwykle nierozgałęzionej. Łodyga jest gruba, sztywna, w środku jest pusta. Może dorastać do 150cm wysokości. Rośnie na brzegach potoków, na wilgotnych obrzeżach lasów i zarośli, w ziołoroślach i traworoślach, na halach, wapieniu i granicie.


Liście ma złożone z 5-7 odcinków o łatkach równowąskich, głęboko ząbkowanych. Ułożone są skrętolegle na łodydze.


Kwiaty mają kolor granatowofioletowy, pięciodzielne .Największy, w formie hełmu zawiera niepozorną koronę. Hełm ma taką samą wysokość i szerokość. Korona dwa płatki przekształcone w miodniki i wystają one w postaci ostrogi. Kwiaty zebrane są na odstających szypułkach i tworzą gęsty kwiatostan.


Owocem jest podłużny mieszek z czarnymi, , oskrzydlonymi nasionami.


Kwitnie od lipca do sierpnia.


Synonimiczne nazewnictwo łacińskie:

Aconitum firmum subsp firmum

Aconitum callibotryon (Rchb.)

Aconitum firmum (Rchb.)


Synonimiczne zwyczajowe nazewnictwo polskie:

mordownik


Uwagi:

1. Roślina silnie trująca, bydło i owce instynktownie jej nie zjadają. Zawarta w niej akonityna działa najpierw pobudzająco a potem paraliżująco na mięśnie oddechowe i serce.

2. W Polsce tojad mocny jest pod ścisła ochroną.

3. W średniowieczu używano go do zatruwania strzał i mieczy, a w renesansie był najczęściej stosowaną trucizną. W niecnych sprawach stosowano go od najdawniejszych czasów. Otruto nim podobno Arystotelesa. Według Dioskurydesa jad tojadu zabija nawet skorpiony.

4. Nazwa ludowa tojadu mocnego to „pantofelki Matki Boskiej”.

5.W ogródkach uprawiany jest jako roślina ozdobna, szczególnie zalecany jest na wilgotne stanowiska.

6. Bardzo podobny jest do niego jest Aconitum moravicum krzyżówka Aconitum plicatum i Aconitum firmum. Ten tojad ma owłosione szypułki, hełm oraz słupki.


Literatura:

1. Mirek Z, Piękoś-Mirkowa H: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy.2003, Warszawa, MULTICO Oficyna Wydawnicza

2. Szafer Wł., Kulczyński St., Pawłowski B.: Rośliny polskie. Część I. Wyd.5. 1986,Warszawa, PWN

















Copyright Grażyna i Ryszard Taran. Wszelkie prawa zastrzeżone.